Οδοντόγναθα - Λιβελλούλες και αεροπλανάκια

Τα οδοντόγναθα είναι μια τάξη στην ομοταξία των εντόμων. Η τάξη αυτή περιλαμβάνει τις γνωστές σε όλους μας λιβελλούλες και τα λεγόμενα "αεροπλανάκια". 

6.000 είδη περίπου περιλαμβάνονται σ' αυτήν την τάξη, από τα οποία τα 120 τα συναντάμε στην Ευρώπη.

Φωτογραφία Fir0002

Φωτογραφία  Loz

Το μήκος του σώματός τους κυμαίνεται από 22-85 χιλιοστά και το άνοιγμα των πτερύγων τους από 20-115 χιλιοστά. Το μεγαλύτερο είδος ονομάζεται Megaloprepus Coeluratus και ζει στην Κεντρική και Νότια Αμερική. Το άνοιγμα των πτερύγων του φτάνει τα 19 εκατοστά.

Megaloprepus Coeluratus 

Φωτογραφία  bug-in-my-eye

Φωτογραφία  Karim

Υπάρχουν είδη που μπορούν να βλέπουν μέχρι 150 εικόνες το δευτερόλεπτο, να κινούν τις πτέρυγες πάνω και κάτω 30 φορές το δευτερόλεπτο και να επιταχύνουν μέχρι την ταχύτητα των 50 χιλιομέτρων την ώρα, σε ελάχιστο χρονικό διάστημα!!

Φωτογραφία  Aka

Οι πρόγονοί τους ζούσαν ήδη πριν από 320 εκατομμύρια χρόνια. Το πιο μεγάλο είδος (Meganeura monyi) είχε άνοιγμα πτερύγων 70 εκατοστών.

Φωτογραφία  Firooo2

Η συμπεριφορά των οδοντόγναθων καθορίζεται από ένστικτα. Αυτό σημαίνει, πως σε μια συγκεκριμένη κατάσταση δεν μπορούν να αποφασίζουν τι θα κάνουν, αλλά το κάνουν αυτόματα, ανάλογα με τα ερεθίσματα που παραλαμβάνουν.

Φωτογραφία  Lycaon

Τα οδοντόγναθα είναι κυνηγοί. Είναι σαρκοφάγα έντομα και τρέφονται με άλλα μικρότερα έντομα. Μερικά είδη τριγυρίζουν ψάχνοντας για λεία, άλλα είδη κάθονται σε ένα μέρος με καλή θέα, περιμένοντας για λεία που περνάει. Ορμάνε πάνω της, την αρπάζουν με τα πόδια τους και την τρώνε πετώντας στον αέρα ή καθισμένα πάνω σε κανένα φύλλο.

Φωτογραφία  Christian Fischer

Συναντούμε τα οδοντόγναθα σε όλο τον κόσμο, εκτός από τις πολικές περιοχές. Η μεγαλύτερη ποικιλία βρίσκεται στις τροπικές περιοχές.

Φωτογραφία  Christian Fischer

Πολλά είδη είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στο περιβάλλον τους. Ζουν π.χ. μόνο σε πολύ καθαρό νερό, με καθορισμένη θερμοκρασία και αλμυρότητα. Μπορούν να χρησιμοποιούνται σαν βιολογικοί δείκτες της ποιότητας του νερού. 

Φωτογραφία  Mike Baird

Τα περισσότερα είδη τα συναντάμε σε γλυκά νερά. Λίγα είδη ζουν σε υφάλμυρα νερά.

Τα ενήλικα ζουν από μερικές εβδομάδες έως μερικούς μήνες.

Φωτογραφία  Regular Daddy

Τα οδοντόγναθα υπάρχουν στους θρύλους και στις παραδόσεις των λαών του κόσμου.

Για τους αυτόχθονες Navaho στη Βόρεια Αμερική τα οδοντόγναθα συμβολίζουν το αγνό νερό. Για τους πολεμιστές της Ιαπωνίας ήταν σύμβολο του θάρρους και της δύναμης. Το παλιό όνομα της Ιαπωνίας (Akitsishima) σημαίνει "Το νησί των οδοντόγναθων".

Επίσης συμβολίζουν της ευτυχία και συχνά εμφανίζονται στην τέχνη και στην λογοτεχνία.

Πηγή φωτογραφίας

Στην Ευρώπη οι λιβελλούλες έχουν συνδεθεί με το δυσοίωνο και το διαβολικό. Υπάρχουν αγγλικές φράσεις που τις συνδέουν με το διάβολο, όπως "denil's darning needle". Ένα Ρουμανικό παραμύθι λέει η λιβελλούλα κάποτε ήταν άλογο δαιμονισμένο. Η Σουηδική λαογραφία λέει ότι ο διάβολος χρησιμοποιεί τις λιβελλούλες για να "ζυγίζει" τις ψυχές των ανθρώπων. Επίσης υπάρχουν φράσεις που τις συνδέουν με τα φίδια.

Φωτογραφία  Vitaly Charny
Η παρουσία ορισμένων ειδών είναι δείκτης για την ποιότητα του νερού και χρησιμοποιείται για την ταξινόμηση των βιότοπων, όσον αφορά στην ποιότητά τους. 
Οι σημερινές ανάγκες νερού προκαλούν μια διαμόρφωση των φυσικών υδάτων, για καλύτερη εκμετάλλευση. Έτσι, οι βιότοποι που ορισμένα είδη χρειάζονται για την αναπαραγωγή τους γίνονται σπανιότεροι. Σε αυτό συντελεί και η μόλυνση από τις καλλιέργειες και τη βιομηχανία. 
Παγκοσμίως, έχουν εξαφανιστεί δύο είδη και 68 είδη είναι απειλούμενα. Η Ιαπωνία διακρίνεται στην προστασία των οδοντογνάθων.

Φωτογραφία   Tim Bekaert

Πηγές  1  2  3  4

Ο θαυμαστός κόσμος των ζώων - Εκπληκτικές φωτογραφίες

Ελέφαντες στην Κένυα

Αρκούδα με το μικρό της στο Yellowstone

Λεοπάρδαλη σε δέντρο στην Κένυα

Λύκοι

Γορίλλας στην Ζάμπια

Λιοντάρια στην Κένυα

Οικογένεια πιθήκων

Η αρκούδα ξεκουράζεται

Ζέβρες στην Κένυα

Κόκκινες αλεπούδες

Λεοπάρδαλη στη Ναμίμπια

Ζέβρες στην Τανζανία

Χιμπατζής στο Κονγκό

Ελέφαντες στην Κένυα

Πολικές αρκούδες που παίζουν

Πηγή φωτογραφιών

Εντυπωσιακά τοπία βράχων με θέα την θάλασσα

Το να κοιτάς τη θάλασσα από ψηλά, πάνω από έναν βράχο είναι εκπληκτική εμπειρία που κόβει την ανάσα. Η σημερινή εγγραφή είναι ένα ταξίδι στον κόσμο, σε εντυπωσιακά τοπία βράχων με θέα την θάλασσα!!

Twelve Apostels - Αυστραλία

Φωτογραφία Richard Mikalsen

Το υπέροχο αυτό τοπίο βρίσκεται στην Βιρτζίνια της Αυστραλίας, στο Εθνικό Πάρκο Port Campbell. Είναι μια σειρά από ασβεστολιθικούς βράχους και αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό. Το ύψος τους φτάνει τα 45 μέτρα.

Τα βράχια διαβρώνονται εύκολα από το κύμα της θάλασσας. Το 2005 ένας βράχος ύψους 50 μέτρων κατέρρευσε. Ο ρυθμός διάβρωσης είναι περίπου 2 εκατοστά το χρόνο.

White Cliffs of Dover - Αγγλία

Φωτογραφία  robinya

Οι λευκοί βράχοι του Dover. Οφείλουν το λευκό χρώμα τους στο υλικό από το οποίο έχουν σχηματιστεί, το ανθρακικό ασβέστιο. Έχουν ύψος 107 μέτρα και αντικρίζουν την Γαλλία. Όταν η μέρα είναι καθαρή, οι βράχοι είναι ορατοί από τις Γαλλικές ακτές.

Beachy Head - Αγγλία

Φωτογραφία  Dillif

Ο βράχος αυτός βρίσκεται στην νότια ακτή της Αγγλίας κι έχει ύψος 162 μέτρα. Είναι από ανθρακικό ασβέστιο, γι΄αυτό κι έχει λευκό χρώμα. 
Αποτελεί δημοφιλές τουριστικό αξιοθέατο. Έχει συνδεθεί όμως με έναν μεγάλο αριθμό αυτοκτονιών, περίπου 20 ετησίως.

Moher - Ιρλανδία

Φωτογραφία  Ingo Mehling

Από ύψος 240 μέτρων βλέπουν τον Ατλαντικό Ωκεανό, οι βράχοι Moher στην Ιρλανδία. Η εντυπωσιακή θέα προσελκύει κάθε χρόνο πάνω από ένα εκατομμύριο επισκέπτες.

Beinisvord - Νήσοι Φερόες

Φωτογραφία  Arne List

Οι βράχοι αυτοί είναι οι δεύτεροι ψηλότεροι στις Φερόες, με υψόμετρο 470 μέτρα. Βρίσκονται ανάμεσα στα χωριά Lopra και Sumba. Είναι κάθετα βράχια με θέα προς την θάλασσα κι έχουν μια καταπράσινη πλαγιά προς το χωριό Sumba.

Cabo Girao - Πορτογαλία

Φωτογραφία  haddock

Ο βράχος αυτός βρίσκεται κατά μήκος των ακτών της νήσου Μαδέρα, η οποία ανήκει στην Πορτογαλία. Το ύψος του φτάνει τα 580 μέτρα και βρίσκεται ανάμεσα σε δύο κοιλάδες. Στους πρόποδες του βράχου υπάρχουν αμπελώνες. Η Μαδέρα εξάλλου είναι παγκοσμίως γνωστή για τα κρασιά της.
Slieve League - Ιρλανδία

Φωτογραφία  Dcairns
Η Slieve League είναι μια οροσειρά της Ιρλανδίας, που έχει τους ψηλότερους βράχους με θέα τον Ατλαντικό Ωκεανό στην χώρα. Παρόλο που είναι ψηλότεροι (έχουν ύψος 601 μέτρα) από τους γκρεμούς Moher, δεν είναι τόσο γνωστοί.

Preikestolen - Νορβηγία

Φωτογραφία  Aconcangua

Ένας τεράστιος, συμπαγής βράχος σε υψόμετρο 604 μέτρων, στη νοτιοδυτική Νορβηγία. Η κορυφή του βράχου είναι σχεδόν επίπεδη, τετράγωνη, με διαστάσεις περίπου 25χ25 μέτρα. Ο γκρεμός διαμορφώθηκε την εποχή των παγετώνων πριν από περίπου 100 χιλιάδες χρόνια.

Με πεζοπορία 3,8 χιλιόμετρα φτάνει κανείς στον βράχο, για να απολαύσει τη μοναδική θέα. Αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή φυσικά τουριστικά αξιοθέατα στην Νορβηγία.

Croaghaun - Ιρλανδία

Φωτογραφία  Boholaman

Είναι τα ψηλότερα βράχια στην Ιρλανδία με υψόμετρο 688 μέτρα και οι δεύτεροι ψηλότεροι στην Ευρώπη. Η πρόσβαση είναι δυνατή μόνο με πεζοπορία. Η θέα από την κορυφή των βράχων είναι εκπληκτική και αποζημιώνει τους πεζοπόρους!
Enniberg - Νήσοι Φερόες

Φωτογραφία  Eric Christensen
Το ακρωτήριο Enniberg είναι το βορειότερο άκρο στα νησιά Φερόες. Ο  επιβλητικός βράχος έχει ύψος 754 μέτρα και είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος στην Ευρώπη.
Επισκέπτες έρχονται εδώ, όχι μόνο για το επιβλητικό μέγεθος του βράχου, αλλά και για την αποικία πτηνών που υπάρχει στην περιοχή.

Kjerag - Νορβηγία

Φωτογραφία  Shizhao

Το Kjerag είναι ένα βουνό της Νορβηγίας, το οποίο βρίσκεται στη νοτιοδυτική Νορβηγία στο Lysefjiorden. Έχει υψόμετρο 984 μέτρα και προσελκύει πολλούς επισκέπτες. Είναι ένας δημοφιλής προορισμός για τους λάτρεις της πεζοπορίας.

Kalaupapa - Χαβάη

Φωτογραφία  Sanba38

Οι ψηλότεροι θαλάσσιοι βράχοι στο κόσμο (1.010 μέτρα ύψος), βρίσκονται στη Χαβάη, στον Ειρηνικό Ωκεανό. Η χερσόνησος Kalaupapa δημιουργήθηκε, όταν μετά από έκρηξη στο ηφαίστειο Kauhako, ξεχύθηκε λάβα δημιουργώντας μια μικρή ηφαιστειακή ασπίδα.

Πηγή