Γοργόνες-μυθικά πλάσματα της θάλασσας

Γοργόνα-το μυθικό πλάσμα της θάλασσας, το οποίο έχει μορφή γυναίκας (με κορμό, χέρια και κεφάλι, από τη μέση και πάνω) και ψαριού (με λέπια και ουρά, από τη μέση και κάτω). Σε όλες τις χώρες του κόσμου, στη λαογραφία, στη λογοτεχνία, στον πολιτισμό, θα συναντήσουμε τις γοργόνες. Θρύλοι και μύθοι έχουν δημιουργηθεί γύρω από αυτό το πλάσμα, που εξάπτει την φαντασία του ανθρώπου. Αγάλματα που αναπαριστούν γοργόνες υπάρχουν σε πολλά μέρη του κόσμου. 

Η μικρή γοργόνα στην Κοπεγχάγη

Φωτογραφία reginajmc

Στην ελληνική λαογραφία η Γοργόνα είναι θαλάσσιος δαίμονας που αρπάζει από τα πλοία τους ναύτες και μετά τα βυθίζει, υπεύθυνη για τους ανεμοστρόβιλους στη θάλασσα.  Ήταν αδελφή του Μέγα Αλέξανδρου που ήπιε το αθάνατο νερό και εμφανίζεται σε ανθρώπους μεσάνυχτα Σαββάτου. Οι γοργόνες ζουν στην Μαύρη Θάλασσα και συχνά κατεβαίνουν στο Αιγαίο. Όταν συναντήσει στον δρόμο της κάποιο πλοίο το πιάνει από την πλώρη και ρωτάει : "Ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος;;" Αν οι ναύτες απαντήσουν ότι ζει τους αφήνει να φύγουν τραγουδώντας με την λύρα της. Αν οι ναύτες όμως απαντήσουν ότι ο Βασιλιάς Αλέξανδρος πέθανε και δεν ζει πια , πετάει το καράβι ψηλά και πέφτοντας στο νερό βυθίζεται παίρνοντας μαζί του και τους ναύτες. Έπειτα η γοργόνα το μετανιώνει για τις ζωές των ναυτών που αφαίρεσε, κλαίει και μοιρολογεί, από τα κλάματα σηκώνεται τρικυμία και θύελλα μεγάλη που αφανίζει τα πάντα στο πέρασμά της.

Γοργόνα Παναγιά, στο Κίνι της Σύρου, Ελλάδα. Έργο του Γ. Ξενούλη

Φωτογραφία Jack R.

Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, ο Φόρκυς και η Κητώ,  παιδιά του Πόντου και της Γαίας "έσμιξαν" και έφεραν στον κόσμο τις τρεις Γραίες, επίσης τη Σκύλλα και τη Χάρυβδη, καθώς και τις τρεις Γοργόνες (Σθενώ, Ευρυάλη και Μέδουσα). Κατά τον Διόδωρο τον Σικελιώτη (ιστορικό και συγγραφέα 80π.Χ.-20 π.Χ.) οι Γοργόνες ήταν μυθικό  έθνος γυναικών, που κατοικούσε στη Λιβύη κοντά στη λίμνη Τριπωνίδα και πολεμούσαν συνεχώς με τις γειτονικές φυλές των Αμαζόνων. Την περίοδο που βασίλευε η Μέδουσα, πολεμήθηκαν από τον Περσέα. Αργότερα ο Ηρακλής καταδιώκοντας τις Αμαζόνες εξαφάνισε και αυτές τις Γοργόνες.

Το άγαλμα της Οινουσσιώτισσας, στο λιμάνι της Οινούσσας, Ελλάδα 

Φωτογραφία bilwander

Στην Κίνα, σε αρχαία παραμύθια η γοργόνα ήταν ένα πλάσμα του οποίου τα δάκρυα μετατρέπονταν σε ανεκτίμητα μαργαριτάρια. Επίσης, οι γοργόνες μπορούσαν να υφάνουν ένα εξαιρετικά πολύτιμο, πανέμορφο, διαφανές ύφασμα. Για το λόγο αυτό, οι ψαράδες προσπαθούσαν να τις πιάσουν. Αλλά αυτές με το υπέροχο τραγούδι τους, τους ρίχνουν σε κώμα. Σε άλλους θρύλους της Κίνας, η γοργόνα εμφανίζεται ως ένα πλάσμα αξιοθαύμαστο, αλλά εξαιρετικά άμυαλο. Ο μύθος λέει ότι, οι γοργόνες γεννήθηκαν με μωβ ουρές, που "μύριζαν" ευτυχία. Αν στη ζωή τους βίωναν στενοχώριες ή το θάνατο, τότε το χρώμα της ουράς τους άλλαζε. Γινόταν κόκκινο και είχε τη "μυρωδιά" της θλίψης.

Γοργόνα στο Mazatlan, Μεξικό

Φωτογραφία MaryN0503

Στη μυθολογία της Σκωτίας υπάρχει μια γοργόνα που ονομάζεται "ceasg" ή "νύμφη του κύματος". Η ceasg μπορεί να ικανοποιήσει τρεις ευχές σε όποιον την πιάσει. Στην αγγλική λαογραφία οι γοργόνες θεωρούνται κακοί οιωνοί. Πιστεύεται ότι προμηνύουν και προκαλούν καταστροφές.

Γοργόνα με το ταίρι της στο Costalegre, Μεξικό

Φωτογραφία JaliscoEsMexico

Πλάσματα που μοιάζουν με την γοργόνα υπάρχουν στη λαογραφία και την μυθολογία πολλών χωρών. Η Mami Wata στην δυτική και κεντρική Αφρική, η Jengu στο Καμερούν, η Merrow στην Ιρλανδία και τη Σκωτία, οι Rusalkas στη Ρωσία και την Ουκρανία, οι Sirena and Siyokoy στις Φιλιππίνες, οι Ωκεανίδες στην Ελλάδα.

Γοργόνα στην πλατεία Τραφάλγκαρ, Λονδίνο

Φωτογραφία hanneorla
Πολλοί είναι αυτοί που έχουν ισχυριστεί ότι έχουν δει γοργόνα ή ακόμα και αρσενικό γοργόνο, σε διάφορες χώρες. Ακόμη και σήμερα υπάρχουν περιοχές στις οποίες οι θεάσεις ζωντανών ή νεκρών γοργόνων , είναι πολύ συχνό φαινόμενο. Τον Αύγουστο του 2009 στην πόλη Kiryat Yam, κοντά στην Χάϊφα, στο Ισραήλ δεκάδες άνθρωποι ανέφεραν ότι είδαν μια γοργόνα να πηδάει έξω από το νερό, κάνοντας άλματα όπως το δελφίνι. Οι τοπικές αρχές πρόσφεραν 1 εκατ. δολάρια σε όποιον κατάφερνε να αποδείξει ότι υπάρχει πράγματι γοργόνα στην θαλάσσια περιοχή τους. Οι αποδείξεις δεν ήρθαν ποτέ.

Η γοργόνα στο Balintore-Easter Ross, Σκωτία

Φωτογραφία ROBERTFROST1960

Η χρυσή γοργόνα  στην   Songkhla, Ταϊλάνδη

Φωτογραφία metagerbil

Γοργόνα στην Ολλανδία

Φωτογραφία  Drome 

Το άγαλμα της γοργόνας στη Βαρσοβία, της οποίας αποτελεί σύμβολο

Φωτογραφία larryk_3

Η γοργόνα Arria, στο Cumbernauld της Σκωτίας

Φωτογραφία alligatordescartes

Πηγές 1  2  3

Εξαφανίζονται οι πεταλούδες από την Ελλάδα

Του Γιάννη Μύττη  

      Με εξαφάνιση απειλούνται οι πεταλούδες που ζουν στα δάση της Ελλάδας. Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς την τελευταία δεκαετία το έντομο-σύμβολο της άνοιξης υφίσταται τις δραματικές συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Απειλείται, επίσης, από την αλόγιστη καταστροφή των δασικών οικοσυστημάτων, καθώς και τα επικίνδυνα αγροχημικά που χρησιμοποιούνται ανεξέλεγκτα στις καλλιέργειες. Οι ερευνητές -μέσω της Real planet- προειδοποιούν πως αν δεν παρθούν άμεσα μέτρα η πεταλούδα θα εκλείψει από τη χώρα.  
      «Οι πεταλούδες αποτελούν δείκτη υγείας του οικοσυστήματος. Όταν δεν τις εντοπίζουμε, σημαίνει ότι κάτι δεν πάει καλά», αναφέρει στη «R» ο έμπειρος ερευνητής Λάζαρος Παμπέρης, ο οποίος μελετά την κατάσταση του πληθυσμού της πεταλούδας στην Ελλάδα: «Αναμφισβήτητα τα εντυπωσιακά έντομα προειδοποιούν για τους κινδύνους, καθώς και τις πιέσεις που δέχεται το ίδιο το περιβάλλον», συμπληρώνει.  
      Οι πιο πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι οι πιο ευάλωτες περιοχές βρίσκονται στην Πελοπόννησο, στη βόρεια Πίνδο, στη Ροδόπη, στη Δράμα, στην Κάρπαθο και στη Χίο. Στην χώρα μας υπάρχουν 235 είδη πεταλούδας. Τα 56 απ’ αυτά θεωρούνται από τους επιστήμονες ως κρισίμως κινδυνεύοντα. «Πολύ φοβάμαι ότι τα δεδομένα μπορεί να έχουν αλλάξει προς το χειρότερο, καθώς πλέον η πολιτεία δεν χρηματοδοτεί ανάλογες έρευνες», τονίζει ο Λ. Παμπέρης.  
      Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, η Πελοπόννησος είναι η πρώτη περιοχή της χώρας όπου οι πεταλούδες παραμένουν απροστάτευτες από την περιβαλλοντική καταστροφή. Οι πιο σημαντικοί βιότοποι βρίσκονται στον Χελμό και στον Ταΰγετο. Τα δύο αυτά οικοσυστήματα διαθέτουν περισσότερα από 145 απροστάτευτα είδη, εκ των οποίων τα 13 απειλούνται άμεσα με εξαφάνιση. Το χειρότερο είναι ότι τα περισσότερα από τα απειλούμενα είδη είναι ενδημικά. Το είδος της πεταλούδας που θεωρείται σήμα κατατεθέν της περιοχής είναι το Cyaniris semiargus.  

Πηγή φωτογραφίας

      Οι ειδικοί θεωρούν τη βόρεια Πίνδο μία από τις πιο σπουδαίες περιοχές για την πεταλούδα. Σε όλη την περιοχή έχουν καταγραφεί 175 απειλούμενα είδη πεταλούδας, εκ των οποίων τα 13 χαρακτηρίζονται ως κρισίμως κινδυνεύοντα. Η πεταλούδα-σύμβολο είναι η Parnassius apollonius.  

Φωτογραφία Jean-Marc Gayman

      Ακολουθεί η οροσειρά της Ροδόπης, στην οποία φιλοξενούνται 182 απειλούμενα είδη, εκ των οποίων τα 18 κινδυνεύουν, με πρώτη την Proterebia afra. Από τους πιο σπουδαίους οικότοπους πεταλούδας είναι και το Φαλακρό της Δράμας. Σε αυτό το βουνό υπάρχουν τουλάχιστον 173 είδη, εκ των οποίων τα 14 βρίσκονται στο «κόκκινο». Το πιο ξακουστό είναι το Polyomatus andronicus, που ζει μόνο στη συγκεκριμένη περιοχή και κινδυνεύει με εξαφάνιση.  
      Βιότοπους πεταλούδας, όμως, δεν έχουμε μόνο στην ηπειρωτική Ελλάδα. Σημαντικό οικοσύστημα του εντόμου αποτελεί και η Κάρπαθος. Το νησί του νοτιοανατολικού Αιγαίου φιλοξενεί 27 απειλούμενα είδη, τα οποία υφίστανται σημαντικές επιπτώσεις από τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής. Η πιο χαρακτηριστική πεταλούδα του νησιού είναι η Hipparchia christenseni, που έχει ενταχθεί στο κόκκινο βιβλίο των απειλούμενων ειδών.  

Πηγή φωτογραφίας

Τι λένε οι ειδικοί 
      Η πεταλούδα έχει τη δική της μοναδική συνεισφορά στο οικοσύστημα. «Μαζί με τη μέλισσα έχουν από τους πιο σπουδαίους ρόλους στη διατήρηση της χλωρίδας και γι’ αυτό πρέπει άμεσα να παρθούν μέτρα προστασίας», τονίζει ο Απόστολος Τριχάς, εντομολόγος, επιμελητής Εργαστηρίου Αρθροπόδων στο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Κρήτης, και συνεχίζει: «Ορισμένα άνθη μπορούν να επικονιαστούν μόνο από την πεταλούδα, λόγω της ειδικής προβοσκίδας της. Με αυτό τον τρόπο συμβάλλει στη διατήρηση της βιοποικιλότητας». 
Πηγή

Εντυπωσιακά κτίσματα στις κορυφές βράχων

Κάστρα, φρούρια, μοναστήρια, φάροι χτισμένα ψηλά, πάνω σε βράχους. Κινούν το ενδιαφέρον των ανθρώπων, γοητεύουν, εντυπωσιάζουν. Η ιστορία τους, η όμορφη θέα, το φυσικό περιβάλλον, η αρχιτεκτονική τους είναι κάποιοι από τους λόγους που αναδεικνύονται σε τουριστικά αξιοθέατα και αποτελούν πόλο έλξης πολλών επισκεπτών. Ας επισκεφτούμε κάποια από αυτά τα εντυπωσιακά μέρη του πλανήτη μας.
Το κάστρο Trosky-Τσεχία

Φωτογραφία cermivelli
Το κάστρο Trosky είναι ένα από τα πιο φημισμένα κάστρα της Τσεχίας. Τα ερείπια του βρίσκονται πάνω σε δύο ηφαιστειογενείς κορυφές, ύψους 47 και 57 μέτρων. Στην χαμηλότερη κορυφή υπάρχει ένα διώροφο κτίσμα που ονομάζεται "Baba" και στην ψηλότερη κορυφή υπάρχει ένα τετράπλευρο οικοδόμημα, γνωστό ως "Panna". Το κάστρο, το οποίο χρονολογείται από το δεύτερο μισό του 14ου αιώνα, είναι σήμα κατατεθέν της περιοχής "Český ráj"-"Παράδεισος της Βοημίας".

Φωτογραφία Wilson44691

Η εκκλησία στον πυλώνα Katskhi-Γεωργία

Φωτογραφία Кацхи

Χτισμένο πάνω σε έναν ασβεστολιθικό μονόλιθο, ύψους 40 μέτρων, ένα μικρό εκκλησάκι ατενίζει την κοιλάδα Katskhura. Λατρεύεται από τους ντόπιους ως "Ο Πυλώνας της Ζωής", συμβολίζει τον Τίμιο Σταυρό και περιβάλλεται από μύθους. Χρονολογείται από τον 9ο-10ο αιώνα.

Φωτογραφία Spaak

Το φρούριο Guaita-Σαν Μαρίνο

Φωτογραφία fororomano

Το φρούριο Guaita είναι το παλαιότερο και το πιο γνωστό από τους τρεις πύργους που έχουν χτιστεί στο όρος Τιτάν, στα Απέννινα Όρη. Υψώνεται μεγαλόπρεπα πάνω από την ομώνυμη πρωτεύουσα του Σαν Μαρίνο. Χτίστηκε τον 11ο αιώνα και για λίγο καιρό χρησιμοποιήθηκε ως φυλακή. Απεικονίζεται, μαζί με τα άλλα δύο φρούρια (De La Fratta και Montale) στη σημαία και στο έμβλημα του κράτους.

Φωτογραφία twiga_swala

Μετέωρα-Ελλάδα

Φωτογραφία Dido3

 Η Μονή Ρουσάνου, χτισμένη πάνω σε εντυπωσιακό, κατακόρυφο και απότομο βράχο και η μονή της Αγίας Τριάδας, το πιο δυσπρόσιτο από τα μοναστήρια των Μετεώρων, είναι δύο μόνο από τα μοναστήρια που είναι χτισμένα πάνω στους ψηλούς, επιβλητικούς βράχους των Μετεώρων. Οι τεράστιοι σκοτεινόχρωμοι βράχοι υψώνονται έξω από την Καλαμπάκα, κοντά στα πρώτα υψώματα της Πίνδου και των Χασίων. Τα μοναστήρια των Μετεώρων, που είναι χτισμένα στις κορυφές κάποιων από τους βράχους, είναι σήμερα το δεύτερο πλέον σημαντικό μοναστικό συγκρότημα στην Ελλάδα, ύστερα από το Άγιο Όρος. 

Φωτογραφία Napoleon Vier

Το κάστρο Bled-Σλοβενία

Φωτογραφία Husond
Ένα μεσαιωνικό κάστρο, κτισμένο σ΄έναν βράχο ύψους 130 μέτρων, με θέα τη λίμνη Bled. Η εικόνα της γραφικής λίμνης Bled, η οποία περιβάλλει το μικρό νησάκι με την εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, είναι πασίγνωστη. Είναι το παλαιότερο κάστρο στη Σλοβενία και αποτελεί σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο. 

Φωτογραφία Adiel lo
Το κάστρο Swallow's Nest-Ουκρανία

Φωτογραφία Vyacheslav Stepanyuchenko
Το κάστρο με το όνομα "Φωλιά χελιδονιού" βρίσκεται κοντά στη Γιάλτα, στη χερσόνησο της Κριμαίας στην Ουκρανία. Χτίστηκε μεταξύ 1911-1912 πάνω σ' έναν βράχο ύψους 40 μέτρων. Το κάστρο έχει θέα στο ακρωτήριο Ai-Todor στη Μαύρη Θάλασσα. Είναι σημαντικό τουριστικό αξιοθέατο της Κριμαίας και σύμβολό της.

Φωτογραφία Slavophile
Ο φάρος Split Rock-ΗΠΑ

Φωτογραφία Brynn
Ο φάρος Split Rock έχει χτιστεί πάνω σ' έναν απότομο βράχο, ύψους 40 μέτρων, νοτιοδυτικά του Silver Bay, στη Μινεσότα των ΗΠΑ. Το φως του άναψε πρώτη φορά τον Ιούλιο του 1910. Λόγω της γραφικότητάς του υπήρξε το θέμα πολλών φωτογραφιών και καρτ-ποστάλ.

Φωτογραφία toothpicktower
Το μοναστήρι Taung Kalat-Μιανμάρ

Φωτογραφία exfordy
Στην κορυφή του ηφαιστειογενούς λόφου Taung Kalat, σε ύψος 737 μέτρα, είναι χτισμένο ένα βουδιστικό μοναστήρι. 777 σκαλοπάτια οδηγούν στην κορυφή του λόφου. Η θέα που προσφέρει είναι μοναδική.

Φωτογραφία Pigalle
Το κάστρο του Εδιμβούργου-Σκωτία

Φωτογραφία Ad Meskens
Το κάστρο του Εδιμβούργου είναι ένα φρούριο που δεσπόζει στον ορίζοντα της πόλης του Εδιμβούργου, λόγω της θέσης του στην κορυφή ενός ηφαιστειακού βράχου, ύψους 130 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας. Το υπέροχο φρούριο αποτελεί σύμβολο και κύριο τουριστικό αξιοθέατο της χώρας.

Φωτογραφία Harley Mac
Ο Πύργος του O'Brien-Ιρλανδία

Φωτογραφία briandubois
Ο Πύργος του O'Brien σηματοδοτεί το ψηλότερο σημείο των βράχων Moher, στην Ιρλανδία.  Ο πύργος χτίστηκε το 1835, από τον γαιοκτήμονα Cornellius O'Brien, για να χρησιμεύσει ως παρατηρητήριο για τους εκατοντάδες επισκέπτες των βράχων Moher. Οι βράχοι υψώνονται 120 μέτρα από τον Ατλαντικό Ωκεανό και τι μέγιστο ύψος τους φτάνει τα 210 μέτρα, βόρεια από τον Πύργο του O'Brien.

Φωτογραφία monideas

Πηγή