Τα πέτρινα ποτάμια είναι συσσωρεύσεις βράχων και ογκόλιθων, αποτέλεσμα της διάβρωσης που έχει προκληθεί από μυριάδες κύκλους ψύξης-απόψυξης, κατά τη διάρκεια της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων. Τα πιο γνωστά για την ποικιλομορφία τους, το μέγεθος και την αφθονία τους είναι τα πέτρινα ποτάμια των νησιών Φώκλαντ και του όρους Βίτοσα, στην Βουλγαρία.
Στις επόμενες φωτογραφίες βλέπετε το Zlatnite Mostove, το πέτρινο ποτάμι στο όρος Βίτοσα της Βουλγαρίας. Είναι ο μεγαλύτερος πέτρινος ποταμός του Βίτοσα και βρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Vladayska. Το όνομά του σημαίνει "χρυσές γέφυρες" και το οφείλει στο χρυσαφένιο χρώμα που έχουν οι λειχήνες που αναπτύσσονται πάνω στους βράχους.
Έχει μήκος 2,2 χλμ., πλάτος που φτάνει τα 150 μέτρα και διάφορους πέτρινους μικρούς παραπόταμους. Ο πέτρινος ποταμός "κατεβαίνει" από υψόμετρο 1.800 μέτρων στα 1.410 μέτρα, στην περιοχή που ονομάζεται Zlatnite Mostove, έναν δημοφιλή τουριστικό προορισμό.
Golyamata Gramada, που σημαίνει "μεγάλος σωρός", ονομάζεται ένας ακόμα πέτρινος ποταμός της Βουλγαρίας. Βρίσκεται στην κοιλάδα του ποταμού Vitoshka Bistritsa, έχει μήκος 1 χλμ. και το πλάτος του φτάνει τα 300 μέτρα. Κατεβαίνει από υψόμετρο 1.900 μέτρων στους πρόποδες του Golyam Rezen Peak στα 1.500 μέτρα, σε μια δημοφιλή τουριστική περιοχή.
Φωτογραφία vasilmitev
Στο παρελθόν, βράχοι από τα πέτρινα ποτάμια του όρους Βίτοσα χρησιμοποιήθηκαν για την λιθόστρωση των δρόμων της Σόφιας. Σήμερα προστατεύονται από το νόμο και μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις επιτρέπεται η μετακίνηση κάποιου βράχου, π.χ. για τη δημιουργία ενός έργου γλυπτικής. Περίπου 1,5 εκατομμύρια άνθρωποι από δεκάδες έθνη επισκέπτονται το βουνό σε ετήσια βάση και τα πέτρινα ποτάμια διαθέτουν υψηλή θέση στον κατάλογο των τουριστικών αξιοθέατων.
Οι καιρικές συνθήκες, ο παγετός και η ρηγμάτωση λόγω του παγετού είναι κάποιοι από τους παράγοντες στους οποίους οφείλεται ο σχηματισμός ενός πέτρινου ποταμού. Δεν υπάρχει κανένα άλλο λεπτότερο υλικό ανάμεσα στους ογκόλιθους που διακρίνονται για τη σταθερότητά τους.
Φωτογραφία Apcbg
Στα νησιά Φώκλαντ τα πέτρινα ποτάμια είναι πιο διαδεδομένα στα ανατολικά νησιά και κυρίως στην περιοχή Wickham Heights, όπου τα μεγαλύτερα από αυτά εκτείνονται πάνω από 5 χιλιόμετρα σε μήκος. Στην επόμενη φωτογραφία βλέπετε τον πέτρινο ποταμό στο όρος Κεντ στα ανατολικά Φώκλαντ.
Ποτάμια πέτρας υπάρχουν επίσης στην Αγγλία, κυρίως στην κομητεία του Shropshire στο λόφο Stiperstones, μια κορυφογραμμή χαλαζίτη που σχηματίστηκε 480 εκατομμύρια χρόνια πριν, στην Πολωνία και στην Πενσυλβάνια των ΗΠΑ. Στις φωτογραφίες βλέπετε τις δύο ψηλότερες κορυφές, τη Łysa Góra και την Lysica του όρους Świętokrzyskie, στην Πολωνία.
"Μείναμε κατάπληκτοι στη θέα του άπειρου αριθμού των βράχων κάθε μεγέθους, ριγμένων ο ένας πάνω στον άλλο, σαν να είχαν συσσωρευτεί άτακτα για να γεμίσουν κάποιες κοιλότητες. Θαυμάζαμε με αχόρταγη ευχαρίστηση τα κολοσσιαία έργα της Φύσης". Με αυτά τα λόγια περιέγραψε ο Γάλλος συγγραφέας Antoine-Joseph Pernety τα πέτρινα ποτάμια των νησιών Φώκλαντ κατά την διάρκεια εξερεύνησης των νησιών από γαλλική αποστολή (1763-1764).
