Σε ένα από τα πιο δύσβατα και απομονωμένα μέρη της Κρήτης, στο νοτιοανατολικό τμήμα της οροσειράς του Ψηλορείτη, βρίσκεται το σημαντικότερο πρινοδάσος της Ελλάδος, το δάσος του Ρούβα. Η απομόνωσή του και η μη ύπαρξη της ανθρώπινης παρουσίας βοήθησαν ώστε το δάσος του Ρούβα να διατηρεί ακόμα την φυσιογνωμία που χαρακτήριζε τα βουνά της Κρήτης από τα αρχαία χρόνια.
Αναπτύσσεται σε ένα μικρό οροπέδιο με έντονο ανάγλυφο, σε ένα υψόμετρο 500 μέτρων και περιβάλλεται από τους ψηλές κορφές του Ψηλορείτη, που φτάνουν μέχρι τα 1920 μέτρα. Η πρόσβαση στο δάσος μπορεί να γίνει από διάφορα σημεία: από τη Γέργερη και από το Οροπέδιο της Νίδας μέσω ενός βατού αγροτικού δρόμου, αλλά και με πεζοπορία στο μονοπάτι Ε4 που ξεκινάει από τη λίμνη του Ζαρού, διέρχεται μέσα από το πανέμορφο φαράγγι του Αγίου Νικολάου και φτάνει στο δάσος.
Φωτογραφία Kleopatra Manoliou
Παρθένο και υγιές δάσος, το δάσος του Ρούβα έχει τεράστια οικολογική και αισθητική αξία. Διακρίνεται από την παρουσία πολλών ενδημικών ζώων και φυτών της Κρήτης. Κυρίαρχο είδος είναι το πουρνάρι, ή αλλιώς πρίνος (Quercus coccifera). Το πρινοδάσος του Ρούβα είναι το μεγαλύτερο σε έκταση της Ευρώπης φτάνοντας τα 30.000 στρέμματα, με εντυπωσιακά δέντρα που έχουν ξεφύγει από τη θαμνώδη μορφή του είδους.
Άλλα δέντρα που συναντά κανείς εδώ είναι τα σφενδάμια, οι αριές, τα φυλίκια, τα κυπαρίσσια, τα θαµνοκυπάρισσα, τα πεύκα, οι χαρουπιές και οι αγριελιές ενώ στα ρέματα υπάρχουν συστάδες από πλατάνια. Το δάσος είναι γεμάτο από σπάνια και ενδημικά είδη. Από αυτά ξεχωρίζουν το ανέγνωρο ή αμπελιτσιά (Zelkova abelicea), το κυκλάμινο Cyclamen creticum,
Φωτογραφία H. Zell
οι τουλίπες Tulipa bakeri και Τulipa cretica,
Φωτογραφία Jenny
Kleopatra Manoliou
η αχίλλεια Achillea cretica, η βιόλα Viola cretica, το Alyssoides cretica, η Valeriana asarifolia, το λυχναράκι Arum cretica, ο κρόκος Crocus oreocreticus και οι ορχιδέες Cephalanthera cucullata, Himantoglossum robertianum, Orchis italica, Ophrys cressa, κ.α.
Σημαντική είναι η ορνιθοπανίδα μέσα και γύρω από το δάσος. Συχνά συναντά κανείς σμήνη από όρνεα, αλλά και κάποιο μοναχικό γυπαετό, είδος εξαιρετικά σπάνιο. Άλλα πουλιά της περιοχής είναι ο χρυσαετός, η γερακίνα, το ξεφτέρι, ο πετρίτης, το βραχοκιρκίνεζο, ο γκιώνης, η κίσσα, ο κόρακας, η πέρδικα, ο γαλαζοκότσυφας, η μπεκάτσα, η φάσσα, η ασπροκωλίνα, η δεντροσταρήθρα, ο μαυρολαίμης, ο σταχτοπετρόκλης, ο καλόγερος, η γαλαζοπαπαδίτσα, ο θαμνοφυλλοσκόπος, ο αιγαιοτσιροβάκος, η καρδερίνα, ο σπίνος, το φανέτο, το σκαρθάκι, κ.α. Από τα ερπετά και τα αμφίβια συναντά κανείς πρασινόφρυνους, λιακόνια, κυρτοδάκτυλους, τρανόσαυρες, σπιτόφιδα και δεντρογαλιές.
Στο δάσος του Ρούβα βρίσκουν προστασία πολλά σπάνια θηλαστικά. Εδώ ζει ο ενδημικός κρητικός αγριόγατος (Felis silvestris creticus), αλλά και ασβοί, πετροκούναβα, νυφίτσες, λαγοί, δασομυωξοί, και αγκαθοποντικοί (Acomys minous). Ιδιαίτερη αναφορά πρέπει να γίνει σε ένα μικρό θηλαστικό, την μυγαλή της Κρήτης (Crocidura zimmermanni), το οποίο απαντάται μόνο στη Κρήτη.
Φωτογραφία trivizakis
